artykuly-Trepczyk Jan / Trepczik Jn
Losowe zdj?cie
Kluki - lepienie z gliny
Pomerania
Wygl?d strony

(2 skrki)
Kaszbsk Jednota | www.kaszebsko.com
Stowarzyszenie Osb Narodowo?ci Kaszubskiej

Trepczyk Jan / Trepczik Jn
Author: Stanis?aw Geppert (sgeppert at nigdzie dot eu)
Published: 07.01.2004
Rating 3.31
Votes: 32
Read: 9456 times
Article Size: 7.39 KB

Printer Friendly Page Tell a Friend

Jan Trepczyk, jeden z najwi?kszych poetw kaszubskich, urodzi? si? 22 pa?diernika 1907 r. na pustkach ko?o Stryszej Budy w powiecie kartuskim. Zmar? we wrze?niu 1989 r.

Nale?a? do grupy Zrzeszi?cw (autorw wydawanego od 1932 r. pisma „Zrzesz Kaszbsk", do ktrych nale?eli m.in. Aleksander Labuda, Stefan Bieszk, Jan Rompski, ks. Franciszek Grucza). W jego dorobku znajduj? si? utwory muzyczne, literackie oraz s?ownik polsko-kaszubski.

Pocz?tkowo jego utwory nie by?y cz?sto drukowane. Debiutowa? przed wojn?, w latach 30. Najbardziej znane jego wiersze pochodz? z tomikw Mòja Stegna (1970) i Òdecknieni (1977).

Bardzo znane s? jego pie?ni. Wydano trzy ich zbiory: Rodn Zemia (1974), Mòja chcz (1978) i Lec chòrankò (1980). Wiele pie?ni popularnych na Kaszubach, jest jego autorstwa, np. Hej mòrze mòrze... czy hymn Klubu Studenckiego Pomorania. W odr?nieniu od wi?kszo?ci poetw, pisa? wiele o morzu.

Teksty J. Trepczyka wykorzysta? w latach 2000 - 2001, zesp? Chcz. Zesp?, wwczas pod przewodnictwem Micha?a Piepera, stworzy? now?, rockow? muzyk? do starych, mniej znanych pie?ni Mistrza Jana. Jego teksty z powodzeniem dotar?y do m?odych odbiorcw.

Najwi?ksze uznanie nale?y si? Janowi Trepczykowi za tzw. „nowy" hymn kaszubski Zemia Rodn. Utwr ten jest jakby manifestem odrodzonej kaszubszczyzny, Kaszubw ju? nie obawiaj?cych si? wynarodowienia przez Niemcw, mog?cych w swym hymnie pisa? po prostu Zemia rodn - pszny kaszbsczi kraju. Hymn jest wizytwk? narodu - Kaszubi nie musz? powo?ywa? si? na inne strony, miasta i miejsca - tak jak w sztucznie stworzonym przez Feliksa Nowowiejskiego w latach mi?dzywojennych, tzw. Hymnie Kaszubskim Tam gdzie Wis?a od Krakowa...* Hymn Zemia Rodn mwi po prostu o kaszubskiej ziemi i jej umi?owaniu.

Zrzeszi?cy zwracali wielk? uwag? na j?zyk. J. Trepczyk nie raz pisa? w drukowanych w „Pomeranii" felietonach Domcy nrck, o potrzebie starania si? o utrzymanie pi?kna naszej mowy. Ci, ktrzy zwracaj? uwag? na pi?kno i bogactwo j?zyka kaszubskiego, i dzi? korzystaj? z Trepczykowego S?ownika.

Rodzina zapami?ta?a Jana Trepczyka jako tego, ktry zawsze mia? w g?owie ta nasze Kaszuby, zawsze o nich mwi? i my?la?. Mwi?: nie doczeka? tych dni, ktre mamy dzisiaj, a tak walczy? o kaszubszczyzn?, ?eby si? ona rozwija?a. Wielk? dla nich zas?ug? Wuja Trepczyka by?o to, ?e u?ywa? prawdziwych kaszubskich nazw. Zawsze mwili?my truskawczi, a Wuj Trepczyk przyszed? kiedy? i mwi, ?e to s? pòtrwnice - mwi jego siostrzenica Formela.

Okoliczni mieszka?cy te? s? dumni. Mwi?: z tych stron pochodzi a? trzech tak bardzo uczonych Kaszubw: Jan Trepczyk, Aleksander Labuda i Gerard Labuda. Drugi z nich urodzi? si? w Stryszej Budzie, a prof. Gerard Labuda - w pobli?u odleg?ej o 5 km Nowej Huty.

==============================================

Jn Trepczik, jeden z nwikszch pòtw kaszbsczich, ùrodzy? sã 22. rujana 1907 na pùstkach kòl Strszi Bùd w kartsczim krjzu. Ùmar? w swnikù 1989.

B? nle?nikã karna Zrzeszi?cw, òkm A. Labùd, S. Bieszka, J. Rompsczgò cz F. Grucz. Òstwi? pò se dokz mùzyczn, lteraccz s?owrz pòlskò-kaszbsczi.

Na samim zacz?tkù nie b? czãsto drkòwny. Debiutow? jesz przed wòjn?, w latach 30-ch. Jegò nbar?i znn wirzt pòchdaj? z tomikw Mòja Stegna (1970) Òdecknieni (1977).

Baro znn s? jegò piesni. Òsta? wdn trz ks??czi z jegò piesniama: Rodn Zemia (1974), Mòja chcz (1978) Lec chòrankò (1980). Wiele piesniw czãsto spiwnch na Kaszbach òsta?o napisnch przez niegò. Na przmir pies? Hej mòrze mòrze..., abò himn Karna Sztudrw Pòmòranij. Jinaczi jak wikszosc pòtw kaszbwsczich, wiele pis? ò mòrzu.

Jegò tekst òsta? wkòrzistn ùsz?gò rokù przez kapelã Chcz. Karno, jaczmù jesz przewòdzy? Mich? Piper napisa?o now? mùzykã do strch, mni znnch piesniw Mstra Jana, zaspiwa?o je na rockòwi rt. B?a to wilg zwnga jegò ùtwrstwa. Jegò tekst, tak jak chc?, trfi? do m?odch ùwidza? jima sã.

Nwiksz? pòczstnosc dostw jakò autr tak zwngò „nowgò” himnu kaszbsczgò Zemia Rodn. Nen dokz je to jakb manifest nowi kaszbizn, Kaszbw jaczi ni mùsz? bac sã wnarodowieni przez Miemcw mòg? we swòjim himnie napisac: Zemia rodn - pszny kaszbsczi kraju. Himn kò?dgò nrodu je jegò wizytny biliet - Kaszbi ni mùsz? pòwò?wac sã w himnie na cz stron, gard cz mle pisac: Tam dze Wis?a òd Krakòwa... Temù w himnie je bls ò kaszbsczi zemi ò ùmi?owanim ji.

Zrzeszi?c miel wilg? starã ò jãzk, ò pszn? kaszbiznã. Sm Trepczik pis? nie rz we felietnach Domcy nrck drkòwnch òd 1969 rokù w Pomerani ò starze, jak? je nt miec ò sn?otã naju mòw. Ter t? do jegò S?owrza zazraj? przede wsztczim ti, jaczi t? maj? dejã piãkngò bògatgò jãzka kaszbsczgò.

Dlsz rodzna Trepczika, jak ter mieszk w jegò dwnym dodomie wdrzi gò jakò tegò, co wiedno w g?owie mi? te nasze Kaszb, wiedno ò nich gd? i msl?. Mwi?: niedo?d? tich dni - jacz s? ter, a tak bitkòw? ò kaszbiznã, ?eb ta sã rozwija. Czjb ter ?i?, tjb sã ceszi?. Wedle nich wilg? zas?g? Ùje Trepczika - jak na niegò gdaj? - b?o to ?e gd? jak niechtern rzecz sã tak richtig pò kaszbskù nazwaj?. Wiedno m gdel truskawczi, a Ùja Trepczik przszed? rz i gd, ?e to s? pòtrwnice - gd Fòrmela, jegò sostrznka.

Mieszka?c òkòlgò s? t? baro bùszni. Gdaj?: z tich strn pòchd ja? trzech tak baro ùcza?ch Kaszbw: Jn Trepczik, Aleksander Labuda Gerard Labùda. Drd?i z nych ùrodzy? sã we Strszi Bùdze, a prof. Gerard Labùda - kòl Nowi Ht - kòl 5 czilomtrw dali.

==============================================

* Pie?? „Tam gdzie Wis?a od Krakowa..." pochodzi z ?artobliwego poematu Hieronima Derdowskiego „O panu Czorli?sczim co do Pucka po sece jacho?". Tre?ci? Marsza Kaszubskiego, ?piewanego na melodi? Mazurka D?browskiego, jest wsplna walka Polakw i Kaszubw przeciw Niemcom. Na d?wi?k Marsza ?piewanego przez tytu?owego bohatera, stary i ?lepy ko?, ktry kiedy? s?u?y? w polskim wojsku, odzyskuje na chwil? dawne si?y.

W latach mi?dzywojennych Feliks Nowowiejski napisa? dla Marsza swoj? melodi?, da? tytu? „Hymn Kaszubski" i w tej formie pie?? przyj??a si? jako ?wiadectwo polsko-kaszubskiego oporu przeciw germanizacji. (S.G.)



1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Komentarze wyraaj pogldy ich autorw. Administrator serwisu nie odpowiada za treci w nich zawarte.
Wyr?nienia
Medal Stolema 2005   Open Directory Cool Site   Skra Ormuzdowa 2002