Forum
Losowe zdjęcie
Na boku 4
Pomerania
Wygląd strony

(2 skórki)
Strona główna forum
   Język
     Nazwy lokalne Kaszubów

| Od najnowszych Poprzedni wątek | Następny wątek | Koniec
Nadawca Wątek
CzDark
wysłane dnia: 15.10.2004 12:20
Nie mogę oderwać się od tej strony!
Zarejestrowany: 24.5.2004
z: Biebrznicczi Młin
Wiadomości: 1133
Nazwy lokalne Kaszubów
Do jakich obszarów w powiecie kościerskim odnoszą się nazwy Czidlón (Kidlón), Kòrczôk, Łëczôk?


----------------
Zdrzë: Peccunia non olet (Piniądz nie smierdzy)

tgrabar
wysłane dnia: 15.10.2004 14:19
Nie mogę oderwać się od tej strony!
Zarejestrowany: 29.10.2003
z: Łódź
Wiadomości: 474
Re: Nazwy lokalne Kaszubów
Oczywiście nie wiem, co one oznaczają, ale jest praca B. Sychty, Kaszubskie grupy regionalne i lokalne, ich nazwy i wzajemny stosunek do siebie, "Rocznik Gdański", t. XVII/XVIII, 1958/1958, s. 223-249. I być może artykuł ten naprowadzi Pana na właściwy trop. Pozdrawiam. tgrabar
sgeppert
wysłane dnia: 15.10.2004 20:02
Dobrzińc Najich Kaszëb
Zarejestrowany: 17.6.2003
z: 索波特
Wiadomości: 1608
Re: Nazwy lokalne Kaszubów
W Słowniku Sychty nie znalazłem żadnej z tych nazw. Możesz coś więcej napisać? Czy może to zagadka?
tgrabar
wysłane dnia: 15.10.2004 21:18
Nie mogę oderwać się od tej strony!
Zarejestrowany: 29.10.2003
z: Łódź
Wiadomości: 474
Re: Nazwy lokalne Kaszubów
Mogło być i tak, że ksiądz Sychta nie wszystko, o czym wiedział, umieścił w słowniku. Mógł uznać, że tak marginalne - zapewne - nazwynie musiały się tam znaleźć.tgrabar
sgeppert
wysłane dnia: 15.10.2004 22:35
Dobrzińc Najich Kaszëb
Zarejestrowany: 17.6.2003
z: 索波特
Wiadomości: 1608
Re: Nazwy lokalne Kaszubów
Spotkałem się z opinią o Słowniku, że jest on aż za bardzo "szczegółowy" - można odnieść wrażenie, że ks. Sychta umieszczał w nim niemal każde zasłyszane słowo, na równi z powszechnie używanymi wyrazami traktując słówka "prywatnego" użytku swoich rozmówców, nigdzie indziej nie występujące. Zatem wyjściowo zakładałbym, że jeśli Sychta zasłyszał jakąś nazwę, to ją umieścił w Słowniku.

Z drugiej strony mogły być słowa które umknęły nawet jego uwadze. Paweł Szczypta podczas badań terenowych w Staniszewie odkrył błotnego demona Żabcocha (straszą nim dzieci, żeby nie chodziły na mokradła). Ów Żabcoch wcześniej nie został zanotowany, nawet przez ks. Sychtę.

Ewentualnie chcąc bronić sumienności ks. Sychty można by zakładać, że te brakujące słowa znajdowały się w materiale zgromadzonym przed wojną i nie zostały później odtworzone (większość przedwojennego dorobku ks. Sychty uległa zniszczeniu podczas wojny).
CzDark
wysłane dnia: 17.10.2004 17:47
Nie mogę oderwać się od tej strony!
Zarejestrowany: 24.5.2004
z: Biebrznicczi Młin
Wiadomości: 1133
Re: Nazwy lokalne Kaszubów
S. Ramułt w "Słowniku języka pomorskiego, czyli kaszubskiego" opisuje to tak:

"Czidlón 'Kidlon' - mieszkańców pow. koscierskiego nazywaja także Kidlonami. Zdaje mi się, że nie jest to nazwa poważna, ale przezwisko.

Kòrczôk 'Korczak'. Kòrczôkama nazywaja lud kaszubski pd.-zach. częsci pow. kartuskiego i zach. części kościerskiego. Nazwa ta dotyczy w pierwszym rzędzie drobnej szlachty osiadłej w tych powiatach.

Łëczôk 'Łyczak'. Łyczakami nazywają Kaszubów osiadłych w zach. części pow. kościerskiego."



Chciałem się po prostu dowiedzieć wiecej o geografii obszarów zamieszkiwanych przez poszczególne kaszubskie szczepy. Bo zdaje mi się , że nazwa Kaszubi jeziorni jest sztuczną. Chciałbym się dowiedzieć, czy jestem Kidlonem, Łyczakiem czy Korczakiem.


----------------
Zdrzë: Peccunia non olet (Piniądz nie smierdzy)

adamfwk
wysłane dnia: 17.10.2004 18:31
Współtworzę ten serwis
Zarejestrowany: 5.10.2003
z: Piękna Belocja- Lebcz
Wiadomości: 136
Re: Nazwy lokalne Kaszubów
witam!
Cieszę się że ja nie mam takich problemów jak ty Darku -
dosyć jasno zostało określone moje belockie pochodzenie :)
Ale ciekawe na jakie grupy dzielą się Beloce.

Z moich obserwacji wynika( nie jestm naukowcem w tej materii, ani nawet w żadnej:)) że Beloce dzielą językowo się przede wszystkim na stare parafie - co oczywiście nie jest odkryciem, ale chciałbym tu przedstawić podział który zaobserwowałem.
Własciwych Beloków( bez półwyspu) podzieliłbym na takie grupy- Z parafii Mechowo (dochodzi tu z większych wiosek Darzlubie i Lesniewo), i bardzo podobną do ich mowy parafię Starzyno (Werblinia) . Idąc na wschód mamy Błota, a za nimi grupę skupioną wokół parafii Strzelno(J.Góra[Pilece], Tupadły, Mieroszyno), oraz wokół parafii Swarzewo ( Władysławowo[Wielka Wies, Poczernino], Gnieżdzewo). Wewnątrz parafi Swarzewskiej i Strzelińskiej wyróżniłbym również grupę skupioną wokól starej parafii Łebcz, czyli wsie Łebcz, Karwia i Chłapowo, którą to grupę nazywa się czasami właśnie Chłapowską. Nie dotarłem jeszcze do Beloków na południe od linii Puck- Piaśnica.:)

Zauważyłem tu różnice w wymowie niektórych samogłosek - na przykład "ë" oraz "ô", oraz oczywiście w akcencie, który jak całej Belocji jest ruchomy, a wymowa niektórych słów różni sie w akcencie właśnie mniej więcej w obrębie podanych przeze mnie grup.
Ciekawostką może być to że niektóre wsie, mimo że leżą praktycznie jedna przy drugiej, w związku z przynależnością historyczną do innych parafii, posiada lekko inne gwary.

inną ciekawostką jest to że niektóre cechy językowe są wspólne w obrębie kilku grup ze względów geograficznych.
Na przykład we wszystkich wsiach leżących nad morzem- mimo tego że leżą w zaobserwowanych przeze mnie trzech grupach., na drzewo mówi się ogólnie "chójka", gdzie na pozostałym terenia przewagę mają "dana" i "buma" (nie wiem czy przez "o kreskowane" nie powinno się tego pisać)
Innym podobnym wyrażeniem jest słowo "szkólowy" zamiast przeważającego "szkólny"
Podobnie wsie otaczające Błota(również 3 grupy) używają podobnych określeń w słownictwie dotyczącym kopania torfu, gdzie na przykład w Swarzewie i Wielkiej Wsi używa się trochę innych( nie pamiętam przykładów).
Pozdrawiam -


----------------
Viva la Kaxubia......

sgeppert
wysłane dnia: 17.10.2004 18:53
Dobrzińc Najich Kaszëb
Zarejestrowany: 17.6.2003
z: 索波特
Wiadomości: 1608
Re: Nazwy lokalne Kaszubów
Faktycznie, to są określenia z Ramułta.

Czidlón ...patrz czidlón 'rodzaj płaszcza'
Zatem będzie to od niemieckiego "Kiedel". Być może w okolicy Kościerzyny noszono jakiś charakterystyczny rodzaj płaszcza.

Kòrczôk 'Korczak' ... dotyczy drobnej szlachty. Korczak, poza tym, że jest nazwą osobową i heraldyczną, oznacza 'rodzaj naczynia na wodę, czerpaka, dzbana' i jako derywat 'młyn korzeczny - wyposażony w koło wodne z czerpakami'. Wstępnie przypuszczałbym więc, że nazwa pochodzi albo od nazwiska jakiegoś szlachcica, rozciągniętego na wszystkich okolicznych mieszkańców, albo od młynów wodnych należących do tejże szkachty (rejon występowania nazwy może pokrywać się z obszarem dorzecza górnej Słupi).

Łyk, łyczak to 'ubogi mieszczanin', od żupanów żółtych z taniego włókna konopnego, tejże barwy co łyczaki 'powrozy z łyka', noszonych przez ubogich mieszkańców miasteczek. Być może określenie to wskazywało na status majątkowy "Kòrczôków".

W każdym razie zarówno charakter powyższych określeń jak i fakt, że nie ma ich u Sychty wskazują, że miały one charakter efemeryczny. Moim zdaniem żadne z nich nie nadaje się na nazwę szczepową.
CzDark
wysłane dnia: 17.10.2004 23:58
Nie mogę oderwać się od tej strony!
Zarejestrowany: 24.5.2004
z: Biebrznicczi Młin
Wiadomości: 1133
Re: Nazwy lokalne Kaszubów
cytat:

Cieszę się że ja nie mam takich problemów jak ty Darku -
dosyć jasno zostało określone moje belockie pochodzenie :)

Hmmm. Od kiedy miejscowość w której się urodziłeś (po niem. Berendt) należy do Belocji?

cytat:

W każdym razie zarówno charakter powyższych określeń jak i fakt, że nie ma ich u Sychty wskazują, że miały one charakter efemeryczny. Moim zdaniem żadne z nich nie nadaje się na nazwę szczepową.

To, że nazwy pochodziły od ubioru, nie zaprzecza temu, że są to nazwy szczepowe. patrz: "Kabôtkowie".
Poza tym nazwę Korczaki znalazłem kiedyś w jakimś bedekerze na mapce nazw lokalnych obok takich jak:
Gochy, Krebanie, Słowińcy, Kabotkowie, Bylacy, Rybacy, Wrzeszczaki - przynajmniej tyle pamiętam.


----------------
Zdrzë: Peccunia non olet (Piniądz nie smierdzy)

pienczke
wysłane dnia: 18.10.2004 17:15
Nie mogę oderwać się od tej strony!
Zarejestrowany: 31.5.2004
z: lasów Nowego Pomorza
Wiadomości: 310
Re: Nazwy lokalne Kaszubów
"Wrzeszczaki", ò jaczich te mosz napisóné, to mòże są "Wrzôsôcë", to znaczi mieszkańcowie Banina, Chwaszczëna ë òkòligò. Tak na lëdzy stamtądka gôdôl mój stark. Na élszczich òn mówił "rëbôcë". Elszczi zos godele na inszech Kaszebów czasa dla smiechu " Ti z Psziosku". Ti miana bele taczi na szpôs, tak sãmò jak ò wszëtczich lëdzach z môlich wsów bëlo gôdoné, że òni są z "barabónów". Jô jem czëtól, że te Barabóne to są stronë kòl Lëni, a to nie je doch prôwda, bò to bëlo tak do smiéchù gôdoné o wszëtczich gbùrach.
Wierã, z tima szpôsowima nazwama rozmajitëch parafiji, muszi òpasowac, to gwesno nie są niżodne "szczepowe nazwy", te nawetka nie są za baro stôri e downi. Nie muszima wierzec, że wëstrzednëch wiekach bele jaczisz dzyrszczi plemiona "józków" a "barabónów";)


----------------

(1) 2 »
| Od najnowszych Poprzedni wątek | Następny wątek | Top

 
Wyróżnienia
Medal Stolema 2005   Open Directory Cool Site   Skra Ormuzdowa 2002