Wiadomoci - Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie - Wywiad z Arturem Jaboskim, kandydatem na prezesa ZKP
Losowe zdjcie
Bytw - cmentarz komunalny
Pomerania
Wygld strony

(2 skrki)
Kaszbsk Jednota | www.kaszebsko.com
Stowarzyszenie Osb Narodowoci Kaszubskiej

Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie : Wywiad z Arturem Jaboskim, kandydatem na prezesa ZKP
Wysane przez: lepusz dnia 1.12.2004 21:55:07 (1861 odson)

Wywiad z Arturem Jaboskim, kandydatem na prezesa ZKP, wyemitowany 21.11.2004 r. w magazynie "Na btach i w bòrach" o godz. 8:00 w Radiu Gdask. Rozmawia Leszek Szmidtke.

Leszek Szmidtke: Bez òstatni kadencj Wasta b wiceprzdnikã Zrzeszenigò jaczi òdpòwid za kaszbizna w mediach. W telewizji tak pò prwdze ni m widzec bez òstatni trz lata pòkrokù. Czdnik „Pomerania” dopirze ùkzw sã co dwa miesce, „Norda” - kaszebsczi dodwk do Dzennika Batcczgò, to je le bls jedn starna dopirze. Ni je to blny brzd.

Artur Jaboski: Ni, ni je to blny brzd, ni mm, tak prwdã rzc nick stracon, ale ni jsma jidzny do przdkù, a jak chtos stoi na placcu, to wiadomò, e sã copi.
Ale msla, e to s bls taczi przejaw zewntrzn. Jak b wzdrz na to trocha òd bn, to sã òka, e jednak Kaszbsko-Pòmòrscz Zrzeszeni, w tm i mòja òsoba przn jsm zrobil w tim czrnkù, eb zagwsnic przd wsztczim dobr prawo do tgò, eb kaszbizna mòga sã rozkòscerzac w mediach pùblicznch. Mm prawi, prawi ju zamkl temã ùstaw ò miszoscach nrodnch i etnicznch, a t ò jãzkù regionalnm, gdze wrazno je zapisn to prawò do ùdzlu Kaszbw m.in. w radiu i telewizji pùbliczny. Now ùstaw t pòmo nama w redagòwanim wdwanim „Pomeranii”, bez to, e donnczs „Pomerania” ni mia zagwsnieni ze strony jinstitucji pastwowch, ze stron Ministerzstwa Kùltur. A co do Dzennika Batycczgò, to je priwatny medium, tam cãkò nama zagwsnic cokòlwiek. Bez to j òd dwna gdajã, e je wnã sprawã, eb Kaszbi òdmikale swòji wsn, priwatny media.

Jednak, cz to ni je tak, e ni je za wilgò wiara w mòc tj ùstaw?

T wsztcz gwarancje prawn twòrz nama mòlwòtã, lenosc do tgò, eb tã kaszbiznã bo w eterze czc. Ala l m sami sã za to ni wznima, lm do tch dtkw pastwòwch ni dodm swòji robòt, swòjch dtkw i l ldze ni md w tm cziernkù wùczon, tj pewno, e m tgò ni wkòrzstama.

Tj jaczi mùsz bc dzjni, ùdb nowigò przdnika Zrzeszeni w dzlu medialnm?

J mszlã, e to mùszi jisc we dwch cziernkach: przde wsztczim ni mòema stracc, a nawetka rozwijac to co mm w madiach pùblicznch. Mszla tuwò ò Telewizji Gdusk, ò Radiu Gdusk i t nasz program pòwinn bc robion corz to now. Niech je „Rodn Zemia”, niech je „Na btach i w bòrach”, ale niech sã pòjwiaj now. Tak jak kù reszce robi to Radio Gdusk. Tacz program jak „Klka” pòwinn bc t w telewizji, gdze feluje nama programù edukacjngò, chtren na pewno wspòmg b ùczbã kaszbsczigò jãzka w szkòle. A z drdi stron mùszima jisc w czierunkù rozkòscerzania, rozwijania swòjich wsnch mediw. A eb to wsztkò miao rãce i nodi, mùszima t przùczc naszch ldzy. Temù m tak chãtno òd jaczigòs czasu w Zrzeszenim ùdzelma sã w Radze Krajowi d/s Mediw Elektronicznch Miszznw Nrdnch i Etnicznch.

Jednak ni le media s wn, l jidze rozkscerzani, ò bitkã, ò starã ò jãzk kaszbsczi,ò kaszbsk kùlturã swiãdã, a t jinsz dzle: szkòa, Kòsc.

Pò pielgrzimce jakna ba w òstatnym czasu do Rzimù, do Papiea Jana Pawa II, przszl nama w Zrzeszenim do glow taczi ùdb, e przde wsztczim trza stwòrzc taczi plac, ml, do tgò eb ksãa mògle sã spòtkac z ldzama swiecczima. Bc mòe 2 -3 raza do rokù, ale taczi spòtkania s pòtrzbni, bò Kòsc nie dzli sã na Ksãy i swiecczich, le m wsztce tn Kòsc twòrzima. eb mc t kaszbiznã na tch mszach i rozmajitch nabòestwach wprowdzac, mùszi bc wòla z jedny i z drdi strony. Mùsz bc ldze przrchtowny, i Ksãa i swiecczi w Kòscele.

l jidze jednak ò szkowiznã, ò ùczbã jãzka kaszbsczgò w szkòach, ò ca edukacjã regionaln, to tuwò mùszima nadczidnc, e w òstatnch latach je dosc wildi pòkrok, chòc le chcob sã eb bo wicy. To wicy co òzncziw?

Mùszima dali pracwac nad tm, eb chcl ùcznia i szklny, a do tgò jesz rodzic. Ta praca, to je przd wsztczim praca w naszch partach Zrzeszenigò. Tuwò jakb Òglowi Zarzd ni zrobi, abò niwiele zrobi, l tam w partach tj robòt, taczi codniowi, ni mdze. To je piersz rzecz, a drg, chtrn zs zanlgò baro mòcno òd Òglowigò Zarzdu, to je stara ò kaszbscz pòdrãczniczi, ò to eb realizowac to co ju blo zapisn w ùchwale z òstatnigò zjazdu, eb Kaszba mgl jisc t stegn edukacjn òd przdszkòlny klas, a do wszi ùczbowni. I dlte trza rozwijac na Gdusczim Ùniwersytce sprawã kaszbisticzi. No i trzeba jednakò co rokù prowadzc te pòdiplomow sztudia dl szklnech. J czjã òd ldzy, e to je baro pòtrzbne, e je conmni nastãpnch 50 òsb, chtrn b mòg taczi sztudia robic.
Trzeba t sã zastanowic jak wrowadzc kaszbizn w licejach òglowòksztaccch, bò tgò name feluje. S Brus, ale tam ni tak wiele, bò parensce bls òsb ùczy sã kaszbsczigò.

A ùczba kaszbsczigò w szkòach, ta ma bc òbrzszkã, to ma bc mùs, cz dobro wòl, dl tch co sã bãd chcle ùczc, abò ni?

Mm doswidczeni z tm, e jak cos je wprowadzon na mùsz, to sã wiedno ni ùd. Bez to j mszla, e to mùszi bc dobro wòl, e tu trzeba docerac do ldzy, rodzicw, do ùczniw, do szklnch i ich przkònwac. A e je to mòlw, to pòkazje chòcb prztrfk taczi ws jak Nipoczòjce, gdze jak sã nalz szklny, jak sã dogda ze wsztczima, to ca szkòa - 60 òsb ùczy sã kaszbsczgò

Wiedno czij przchd welowani nowgò przdnika, wrc taczi ptani: wiele kaszbizn m bc w Zrzeszenim? Gdze je ta greca eb w ny stowrze b ml dl Kòcewiakw i dl jinszch?

Prof. Snk, chtren ùstãpuje z tgò fotela przdnika, pòwiedzl òstatnio na jednm taczim zdzenim, e w Zrzeszenim s jakb trz dzle: jeden regionalno-etniczny, drdi dzl to je pòmòrsczi i trzci dzl to je fòlkloristiczny. J mszla, e dl wsztczich tch dzlw je placc, jel mdzema tuwò rozmno nad tm pracowale, chòc òsoblwi mùszima rozwijac tn dzl regionalno-etniczny. Bò j ùwaajã, e to co nlei do òbowizkw Òglowigò Zarzdu K-PZ, to je stara ò swidã Kaszbw, ò jich juwernotã, tosamòsc i stara ò jãzk kaszbsczi. Folklor to s ju zadania dl partw - tam trzeba rozwijac i rozkòscrzac fòlklor kaszbsczi, cz kòcewsczi, cz krajniacczi.

Wasta je znny z tgò, e tn dere kaszbsczi, e ta stara ò juwernotã kaszbsk mòcno pòdsztrchiw, Nichtrny gdaj, e to je taczi nrodny wzdrzeni na kaszbizna.

J ùwaaja, e ni m co sã prwac z mòtk na sluce, trzeba pòmalu zastanowc sã, pòmalu rozwaac kwesti juwernoty kaszbsczi. Nikt nikòmù ni mòe narzcc, to mùszi ùrosc, pwstac w kòdm z nas Kaszbw z òsobna.

W Zrzeszenim je dzys za wildzi wpiw jedny partji - tak m rzek prof. Edmund Wittbrodt w zesz niedzelã w kaszbsczim radiowm magazynie, drdi kandidat na przdnika. Wedle Wast jak to je?

J mszlã, e to nie je prwda. Donald Tusk, przdnik Platform Òbywatelsczi pòwiedzl w wwidze dl „Kùriera Nadmòrsczigò”, e ldze Platform i ldze Zrzeszenia, to je to jistny, to je to samò. J sã z tm ni mòga zgòdzc. Pewnie, e westrzd przdnikw Zrzeszenia s taczi ldze, co nle do P.O., no i s dzjrzama na dosc wsoczich stanowiszczach, ale to sã nijak ni przdklada na naszi parte, na ldzy w terenie. Bez to chcã w jaczis spòsb barnic Zrzeszenia i zagwsnic, e absolutni òno ni je i nie pwinno bc identifikòwan z t jedn partj, a prznmni ldze ze Zrzeszenia sã z ni ni identifikuj. Kaszbi, generalnie s za praw stron pòliticzn, ale mszla, e t panje kl nas dosc wildi pluralizm. Znajã taczi partj, chtrn w rozmajitch wbòrach òpowiadale sã za lewic. Przde wsztczim nwnisz je to, eb Zrzeszeni realizowalo t sam pòlitikã niangaowania sã pò stroni dny partji pòliticzni. Co jinszgò je angaowac sã pò stroni jaczis deji.

eb retac kaszbsczi jãzk, eb retac to co pò prwdze je fudamentem tj kaszbsczi swiãd, mùszi bc jãzk lteracczi. To mòe bc zagrba dl taczich mch, cz jinszch dzlw, jakb chòcb belocczi.

Jem za tm, eb twòrzc lteracczi jãzk, eb gò normowac. Pewno, e mi szkòda, e stracma bez to znanczi, te taczi swòj, cze nordow, cz westrzdn, to je kònieczni, eb m w tm cziernkù szle. J jem za tm, eb bl òglowolteracczi jãzk.

***

Strona do wydruku Pole t stron (e-mail)
Wyrnienia
Medal Stolema 2005   Open Directory Cool Site   Skra Ormuzdowa 2002