artykuly-Podstawowe wskazania dotyczące wdrażania języka kaszubskiego do systemów informatycznych
Losowe zdjęcie
Sesja pòswiãconô ks. bp. Kònstantënowi Dominikòwi
Pomerania
Wygląd strony

(2 skórki)
Podstawowe wskazania dotyczące wdrażania języka kaszubskiego do systemów informatycznych
Author: Stanisław Geppert (sgeppert at nigdzie dot eu)
Published: 23.01.2007
Rating 2.00
Votes: 3
Read: 65449 times
Article Size: 7.72 KB

Printer Friendly Page Tell a Friend

Niniejszy tekst jest projektem, przyjętym przez Radę Języka Kaszubskiego w dn. 19.01.2007 r. jako materiał do publicznej dyskusji.

  1. Cel uchwalenia dokumentu: przedstawienie spójnego rozwiązania pozwalającego na łatwe wprowadzenie kaszubskiej pisowni w powszechnie dziś wykorzystywanych systemach komputerowych. Dostarczenie wytycznych i narzędzi podmiotom wprowadzającym język kaszubski do szkół, urzędów i innych instytucji. Uniknięcie zniechęcenia do pisania po kaszubsku z powodu istnienia w różnych ośrodkach różnych, niezgodnych z sobą rozwiązań, w szczególności niedopuszczenie do powstania takich niezgodności w nauczaniu w szkołach.
  2. Charakter dokumentu: Wskazania są zaleceniem ukierunkowującym techniczną stronę wprowadzania kaszubskiego języka do instytucji publicznych i innych. Nie przekreślają rozwiązań wypracowanych dotąd przez poszczególne osoby czy środowiska, ale określają standard, którego przestrzeganie zapewni łatwą wymienność kaszubskich tekstów i sposobów ich opracowywania, pomiędzy różnymi ośrodkami.
  3. Tryb prac nad dokumentem: Rada kieruje niniejszą propozycję do publicznej dyskusji. Czas trwania dyskusji: do 31 marca 2007 r.  Głosy zainteresowanych osób i środowisk zostaną opracowane przez Komisję Medialno-Administracyjną i na następnym posiedzeniu Rada przyjmie ostateczną wersję Wskazań. Zaleca się zamieszczanie głosów w dyskusji w formie komentarzy do niniejszego tekstu. Można też nadysłać wypowiedzi na adres stanislaw.geppert(at)zk-p.pl.
  4. Dalszy rozwój dokumentu: w miarę pojawiania się kolejnych obszarów wymagających standaryzacji, Rada będzie wskazywać preferowane rozwiązania w formie kolejnych wersji tego dokumentu bądź w dokumentach pochodnych.

  

Podstawowe wskazania dotyczące wdrażania języka kaszubskiego do systemów informatycznych

  1. Oznaczenie języka kaszubskiego
    Do skrótowego oznaczenia języka kaszubskiego należy stosować oznaczenie „CSB”, zgodnie z normą ISO-639-2.
      
  2. Kaszubskie znaki narodowe i ich kodowanie
    W kaszubskiej pisowni wykorzystuje się, łącznie ze znakami z polskiej pisowni, 30 znaków narodowych (15 par wielki / mały znak): ã, ą, ę, é, ë, ć, ł, ń, ò, ó, ô, ś, ù, ź, ż. Do ich kodowania stosuje się strony kodowe Unicode. Tabela 1 przedstawia kody poszczególnych znaków: Unicode w notacji dziesiętnej i szesnastkowej oraz, dodatkowo, alternatywne kody języka HTML 4.
      
  3. Układ klawiatury kaszubskiej
    Zaleca się uzyskiwanie znaków narodowych z klawiatury, poprzez równoczesne naciśnięcia klawiszy „prawy Alt” i klawisza z odpowiednim znakiem. Tabela 1 przedstawia skróty klawiaturowe dla poszczególnych znaków. Rysunek 1 przedstawia graficzny schemat układu klawiatury.

    Uwagi:
    1. Powyższy układ jest zgodny ze stosowanym powszechnie w Polsce układem tzw. klawiatury programisty
    2. Klawisze pozwalające uzyskać znaki kaszubskie, są położone w bezpośrednim sąsiedztwie odpowiadających im klawiszy ze znakami łacińskimi, wykorzystywanych juz do uzyskiwania znaków polskich
    3. Znak „ù” jest uzyskiwany przy użyciu klawisza „J”, gdyż klawisz „U” jest wykorzystywany do uzyskiwania symbolu „€” (euro).

  
  
Tabela 1. Kodowanie kaszubskich i polskich znaków narodowych oraz ich skróty klawiaturowe
Znak Alt-kod
HTML 4
Unicode Kombinacja klawiszy
dziesiętnie szesnastkowo
Ą 260 0104 Alt-A
ą 261 0105 Alt-a
à Atilde 195 00C3 Alt-Q
ã atilde 227 00E3 Alt-q
Ć 262 0106 Alt-C
ć 263 0107 Alt-c
É Eacute 201 00C9 Alt-W
é eacute 233 00E9 Alt-w
Ë Euml 203 00CB Alt-R
ë euml 235 00EB Alt-r
Ę 280 0118 Alt-E
ę 281 0119 Alt-e
Ł 321 0141 Alt-L
ł 322 0142 Alt-l
Ń 323 0143 Alt-N
ń 324 0144 Alt-n
Ò Ograve 210 00D2 Alt-I
ò ograve 242 00F2 Alt-i
Ó Oacute 211 00D3 Alt-O
ó oacute 243 00F3 Alt-o
Ô Ocirc 212 00D4 Alt-P
ô ocirc 244 00F4 Alt-p
Ś 346 015A Alt-S
ś 347 015B Alt-s
Ù Ugrave 217 00D9 Alt-J
ù ugrave 249 00F9 Alt-j
Ź 377 0179 Alt-X
ź 378 017A Alt-x
Ż 379 017B Alt-Z
ż 380 017C Alt-z

 

Rysunek 1. Schemat układu klawiatury kaszubskiej
Schemat układu klawiatury kaszubskiej



Schemat układu klawiatury kaszubskiej
Hits: 3342 File Size: 3.7 KB
Schemat układu klawiatury kaszubskiej
Uploaded: 2004/4/9


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Komentarze wyrażają poglądy ich autorów. Administrator serwisu nie odpowiada za treści w nich zawarte.

Wysłane przez: Wątek
Wojtek
Wysłano:: 19.3.2007 12:34  Zaktualizowany: 19.3.2007 12:34
Nie mogę oderwać się od tej strony!
Zarejestrowany: 1.12.2003
z: Kòscérzna
Wiadomości: 202
 Re: Głos w diskùsje
Móm wrażenié, że nie rozmiejesz sensu ti diskùsje, abò przënômni rozmiejesz gò czësto jinaczi jak jô.
Wedle mie takô diskùsja prowadzy (a przënômni pòwinna prowadzëc) do ùstaleniô wëspólnégò zdaniô. W procemnym przëtrôfkù ni mô sensu niżódné òrzeczenié RKJ ani niczegò jinégò, skòrno dali mdze kòżden robił sobie a mùzóm.
Przë rozbieżnoscë òpiniów nót je wëpracowac kònsensus (stôrokaszëbsczé słowò ;) ). Żebë do te doszło mùszą bëc przedstawioné argùmeńta, chtërne zdeplasëją wszëtczé jiné òptacëje, abò môłima ùstãpstwama twòrzi sã co trzecégò.

Co do argùmeńtów, to jesz rôz pòdsztrëchiwóm, że nie widzã niżódny prakticzny zmianë sytuacëje òd 2002 rokù.
Argùmeńt ò wiãkszi logicznoscë je baro słabi, bò do cze kòmù rzecz nôbarzi logicznô, ale bezùżëtecznô.
Przełożenié na wszelejaczé òperacyjné systemë to sprawa niszowô.
Pisanié ò czasu na przënãcenié, to je "argùmeńt" na sëłã, bò mòże gò òbrócëc w kòżdą stronã.
Co do nieblokòwaniô skrócënków w programach, to czësto bezzasadny argùmeńt, bò cëż to za program, co do òbsłudżi ùżiwô Alt-kòdów.

Co do argùmeńtu w drëgą stronã to je blós jeden, ale mòcą bijący wszëtczé jiné na głowã: nawetka tak pòbieżnô analiza specyficzi brëkòwników, jak przedstawionô beze mnie wëżi, pòkazywô, że je to rozwiązanié ùżëteczné.
Mógłbë do te dorzucëc jesz czile drobiazgów, ale òne wszëtczé òpiérają sã na tim samim.

Jedurnô sprawa jakô nie je jednoznacznô, to kwestia ù i euro. Drãgò tuwò wërokòwac jak sã systuacja rozwinie, a òd te to zanalégô. Wedle mie nôbarzi prawdopòdobny scenariusz je taczi: za czile lat Pòlska wléze do strefë euro i miasł w zł Kaszëbi mdą liczëlë w euro. Jakno, że przëtłocziwającô wiãkszosc lëdzy ùżiwô Windowsów symbòl swòji walutë mdą òni mielë pòd Alt+U. Jeżlë tej chto mdze chcôł napisac pismiono do ùrzãdu gminë (csb), to mdze miôł eùro pòd Alt+3, a zôs do wòjewódzczégò ùrzãdu (pl) pòd Alt+U, to mdze to baro niewigódné.
No prawei, że mdze pisôł "euro". Jak je w krajach np w Niemcach czë jinych krajach z ùżiwanim symbòlu ti walutë?

Odpowiedzi Wysłane przez: Wysłano:
 Re: Głos w diskùsëji Warszk 19.3.2007 15:26
 Re: Głos w diskùsje mkwidzinski 19.3.2007 18:41
Wyróżnienia
Medal Stolema 2005   Open Directory Cool Site   Skra Ormuzdowa 2002